Przejdź do głównej zawartości

Linux

Zarządzanie użytkownikami​

Przełączanie na innego użytkownika​

sudo su - jenkins

Aby zobaczyć listę użytkowników w systemie​

cat /etc/passwd

Lista użytkowników z ich grupami w jednym miejscu​

getent passwd | cut -d: -f1 | xargs -n1 groups

Zakładanie użytkownika​

sudo adduser kaczordonald
sudo usermod -aG sudo kaczordonald

Sprawdzenie uprawnień​

groups kaczordonald -> kaczordonald : kaczordonald sudo

Wykonywanie poleceń za pomocą su bez podawania hasła​

sudo visudo

Następnie

rumburak ALL=(ALL) NOPASSWD:ALL

Alternatywa: tylko jedno polecenie bez hasła

rumburak ALL=(ALL) NOPASSWD:/bin/systemctl restart apache2

Zarządzanie oprogramowaniem​

Aktualizacja informacji o pakietach (bez ich pobierania i instalowania)​

sudo apt update

Instalowanie dostępnych aktualizacji​

-y - bez każdorazowego potwierdzania

sudo apt upgrade -y

Aktualizacja snap-store​

Z reguły jak GUI Snap Store nie może zainstalować samej siebie.

killall snap-store
sudo snap refresh

Sprawy sieciowe​

Sprawdzanie parametrów interfejsów sieciowych​

ip addr show

Statyczny adres IP​

Edytuj plik:

sudo nano /etc/netplan/00-installer-config.yaml
Przykładowa konfiguracja:
network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    enp0s3:
      dhcp4: true
    enp0s8:
      dhcp4: false
      addresses:
        - 192.168.1.100/24
      gateway4: 192.168.1.1
      nameservers:
        addresses:
          - 8.8.8.8
          - 1.1.1.1

Zastosuj zmiany:

sudo netplan apply

Sprawdzanie statusu serwisu​

sudo /etc/init.d/ssh status

Wyszukiwanie adresu IP po MAC w sieci​

sudo nmap -sPn 172.26.204.0/25 | grep -B2 B4:C2:6A:D0:2C:AF

Wyszukiwanie​

Wyszukiwanie po nazwie pliku / katalogu​

find /home/user/ -type f -name "plik.txt"
find /var/log/ -type f -name "*.log"
find /home -type f -size +100M
find /home -type f -mtime -7 // zmodyfikowane w ostatnich 7 dniach

find /home/user/ -type d -name "mojkatalog"
find /etc -type d //Znajdź wszystkie katalogi w /etc
find / -type d -name "*config*" //Znajdź katalogi, których nazwa zawiera „config”
find /home -type d -mtime -7 //Znajdź katalogi zmodyfikowane w ciągu ostatnich 7 dni

Wyszukiwanie w plikach​

grep -r "error" /var/log/
find /home -type f -name "*.txt" -exec grep -l "hasło" {} \; //Znajdź pliki .txt zawierające frazę „hasło”

Znalezienie ścieżki do programu​

which python

Znalezienie lokalizacji pliku binarnego, źródłowego i manuala​

whereis ls

Kopiowanie plików między maszynami​

Kopiowanie folderu z lokalnego komputera na zdalny serwer​

scp -r ~/projekty/moj_folder user@192.168.1.100:/home/user/kopie
scp -r -P 2222 user@192.168.1.100:/home/user/kopie ~/projekty/ //niestandardowy port
scp -r -C user@192.168.1.100:/home/user/kopie ~/projekty/ //-C włącza kompresję

SSH - serwer​

Instalacja​

sudo apt update && sudo apt install openssh-server -y

Uruchomienie​

sudo systemctl start ssh

Ustaw automatyczne uruchamianie przy starcie systemu

sudo systemctl enable ssh

Sprawdź status serwera SSH

sudo systemctl status ssh

Logowanie SSH za pomocą kluczy (certyfikatów)​

Na komputerze (klient), który będzie łączyć się z drugą maszyną (serwer):

ssh-keygen -t rsa -b 4096 -f ~/.ssh/id_rsa

-t rsa – typ klucza (RSA)

-b 4096 – długość klucza (4096 bitów)

f ~/.ssh/id_rsa – ścieżka do plików klucza (prywatny: id_rsa, publiczny: id_rsa.pub)

Skopiowanie klucza publicznego na serwer​

Użyj komendy ssh-copy-id, aby dodać klucz do ~/.ssh/authorized_keys na serwerze:

ssh-copy-id user@serwer
ssh-copy-id -i /ścieżka/do/klucza.pub user@host

Jeśli ssh-copy-id nie jest dostępne, możesz zrobić to ręcznie:

scp ~/.ssh/id_rsa.pub user@serwer:~/
ssh user@serwer "mkdir -p ~/.ssh && cat ~/id_rsa.pub >> ~/.ssh/authorized_keys && chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys"
rm ~/id_rsa.pub # Usunięcie przesłanego pliku klucza (opcjonalnie)

(Opcjonalnie) Wyłączenie logowania hasłowego na serwerze

sudo nano /etc/ssh/sshd_config

Zmodyfikuj lub dodaj linie:

PasswordAuthentication no
PubkeyAuthentication yes

Następnie zrestartuj usługę SSH:

sudo systemctl restart ssh

Dodawanie istniejącego certyfikatu do drugiego hosta (klienta)​

Kopiujemy na hosta id_rsa, sprawdzamy/zmieniamy uprawniania

chmod 600 ~/.ssh/id_rsa

Sprawdzamy czy agent ssh działa

eval "$(ssh-agent -s)"

Dodajemy certyfikat

ssh-add ~/.ssh/id_rsa

Sprawdzamy poprawność konfiguracji

ssh-add -l

Konfiguracja klienta SSH (opcjonalnie)​

~/.ssh/config

Host myserver
HostName example.com
User myuser
IdentityFile ~/.ssh/id_rsa
CertificateFile ~/.ssh/id_rsa-cert.pub

Teraz możesz połączyć się bez podawania klucza za każdym razem:

ssh myserver

Usuwanie dodanego hosta do know_hosts

ssh-keygen -R NAZWA_LUB_IP

Wymuszanie podania hasła przy połączeniu ssh​

ssh -o PreferredAuthentications=password -o PubkeyAuthentication=no user@host

-o PreferredAuthentications=password – ustawia preferowaną metodę uwierzytelniania na hasło.

-o PubkeyAuthentication=no – wyłącza uwierzytelnianie kluczami publicznymi.

Zamknięcie pokrywy wyświetlacza w Ubuntu​

Aby skonfigurować Ubuntu 20.04 tak, aby laptop nie wyłączał się ani nie przechodził w tryb uśpienia po zamknięciu pokrywy, wykonaj następujące kroki:

sudo nano /etc/systemd/logind.conf
HandleLidSwitch=ignore
HandleLidSwitchDocked=ignore // brak hibernacji

Zrestartuj usługę logind

sudo systemctl restart systemd-logind

Lub zrestartuj komputer

sudo reboot

Usuwanie GNOME Badge Counter​

GNOME 46/47 potrafi pokazywać badge z liczbą nieprzeczytanych powiadomień dla aplikacji.

Możesz je wyzerować:

Ustawienia → Powiadomienia → Pliki → Wyłącz „Pokazuj liczbę powiadomień”

lub przez dconf:

gsettings set org.gnome.desktop.notifications show-banners false

Instalacja Ubuntu​

Pendrive Ubuntu​

# 1. Znajdź nazwę pendrive'a
lsblk

# 2. Odmontuj pendrive (np. /dev/sdb)
sudo umount /dev/sdb*

# 3. Nagraj obraz ISO
sudo dd bs=4M if=/ścieżka/do/ubuntu.iso of=/dev/sdb conv=fdatasync status=progress

Uwaga: Zamień /dev/sdb na właściwą nazwę swojego pendrive'a (sprawdź dokładnie w lsblk!) — błędna nazwa może nadpisać dysk systemowy.